Bezsenność – czy farmakoterapia na stałe to dobry pomysł na zdrowy sen?

Bezsenność jest coraz częściej dotykającą nas dolegliwością. Stres, zmęczenie, przebodźcowanie – powoduje, że gdy kładziemy się do łóżka często trudno nam się wyciszyć/ zasnąć. Coraz częściej rozwiązaniem stają się leki nasenne. Gdy decydujemy się na wsparcie lekami – warto wiedzieć jakich korzyści ale też jakich długoterminowych skutków możemy się spodziewać.

W dzisiejszym wpisie przeczytasz o:

 

1. 1. Jak leczy się bezsenność?

1. 1. Rodzaje bezsenności

1. 1. Leki na bezsenność

1. 1. Czy melatonina pomaga na sen?

1. 1. Bez leków – czyli jak?

Jak leczy się bezsenność?

Przewlekłą bezsenność Pacjenci głównie leczą lekami. Nie jest to jednak długoterminowo skuteczna metoda. Na przewlekłą bezsenność rekomendowane jest leczenie terapią poznawczo-behawioralną, protokołem pracy, który daje efekty po kilkunastu sesjach. Protokół ten nazywa się CBT-I (insomnia).

Rodzaje bezsenności

Skoro jednak mówimy o bezsenności przewlekłej – to zastanówmy się, czym ona jest i co wyróżnia ją od innych dolegliwości?

 

• • bezsenność przygodna – trwa do kilku dni. Są to pojawiające się okazjonalnie problemy z zaśnięciem, wybudzenia, reakcje na trudne dni, mocno stresujące wydarzenia. To jest cecha organizmu, nie trzeba się jej bać. Gdy jej doświadczamy wtedy doraźne stosowanie leków pomoże nam uzupełnić siły i będzie nam służyć.

• • bezsenność krótkotrwała – trwa do 3 miesięcy. Leczenie farmakoterapią tej bezsenności powinno trwać nie dłużej niż przez 2 tygodnie, co 2-3 noce. Zalecenie ma charakter dobrych praktyk, gdy Pacjent jest w procesie hybrydowym – pracuje w terapii nad zmianą nawyków sennych i jest pod opieką psychiatry.

• • bezsenność przewlekła – trwa powyżej 3 miesięcy. Leczenie przyczynowe np. podczas depresji. Leki powinniśmy stosować tylko w początkowej fazie leczenia nie dłużej niż przez 2 tygodnie, “w razie potrzeby” pacjent sięga, ale nie bierze tego regularnie. Zalecenie ma charakter dobrych praktyk, gdy Pacjent jest w procesie hybrydowym – pracuje w terapii nad zmianą nawyków sennych i jest pod opieką psychiatry.

Warto również wiedzieć, że bezsenność kategoryzujemy również z racji na jej przyczynę:

 

• • bezsenność pierwotna – pojawia się bez widocznej, identyfikowalnej przyczyny,

• • bezsenność wtórna – jej przyczyny to choroba, trauma lub jakiś inny wyraźny czynnik, który ją spowodował.

Leki na bezsenność

Jak warto definiować leki nasenne? Z definicji są to takie leki, które pozwalają szybko zasnąć i obudzić się rześkim i wyspanym. Leki nowej generacji spełniają definicję leku – szybko się uwalniają, nie powodują otępienia porannego.

Najczęściej zapisywane benzodiazepiny – przynoszą objawową ulgę, ale spłycają sen. Często psychiatrzy podkreślają, że lepsze są 2/3h snu bez leków niż 5/6h na lekach. Sugerują, że śpiączka farmakologiczna nie jest snem.

Alkohol to pierwszy „lek”, po który sięgają pacjenci. Używanie go jest jednak przeciwskuteczne – usypiamy szybciej, jednak nasz organizm zamiast odpoczywać traci energię na metabolizowanie toksyn. Dodatkowo długoterminowo alkohol jest depresantem.

Coraz częściej w doraźnym leczeniu bezsenności wykorzystywane są również alternatywy:

 

• • leki przeciwdepresyjne – w terapii snu to w minimalnych dawkach i nieregularnie, żeby lek nie był nawykiem. 

• • neuroleptyki

• • leki antyhistaminowe (hydroksyzyna)

• • antypadaczkowe – jako uspokajające leki, dla pacjentów o profilu lękowym

Czy melatonina pomaga na sen?

Melatonina, zwłaszcza w przekazie medialnym wskazywana jest jako idealny lek na bezsenność. Jednak warto pamiętać, że jej suplementacja ma sens tylko w dwóch przypadkach:

 

• • wtedy kiedy mamy zaburzony rytm okołodobowy (np. przy pracy zmianowej)

• • drugie wskazanie to po 55 roku życia, bo wtedy wydzielanie endogenne spada

Zatem antagoniści melatoniny mają sporo racji. Melatonina reguluje rytm okołodobowy, jednak suplementy bez recepty zalecane w reklamach mają zastosowanie tylko dla dwóch wymienionych wyżej grup.

Bez leków – czyli jak?

Co jest kluczowe zanim sięgniemy po leki?

 

• • nauka zdrowych sposobów radzenia sobie z gorszą nocą

• • identyfikujemy nawyki, które nam szkodzą

• • wybierajmy zdrowe strategie radzenia sobie z gorszą nocą

Pamiętajmy, że ważne jest minimum 6 tygodni trzymania się zdrowych nawyków (sen ruch, dieta, relaksacja), aby były efekty.

Więcej o zasadach zdrowej rutyny, która wspiera naturalny, witalny sen przeczytasz tutaj.

Możesz też umówić się na wizytę i dowiedzieć się, jak terapia poznawczo behawioralna leczy bezsenność.